Overeenkomsten extreemrechtse- en islamitische radicalisering

14 juli


Wat zijn de overeenkomsten tussen extreemrechtse- en islamitische radicalisering?

De kenmerken van de personen die zich geroepen voelen tot beide bewegingen, vertonen opvallend veel overeenkomsten. In beide gevallen geldt dat vooral jongeren actief zijn in de meer radicale netwerken, met een opvallende oververtegenwoordiging van jongens bij extreem-rechts. Als we naar islamitische radicalisering kijken, dan valt op dat vooral Marokkaans- Nederlandse jongeren sterk zijn vertegenwoordigd binnen het salafisme.

Een tweede kenmerk is isolement. Voor beide bewegingen geldt dat er vanuit de bredere samenleving deze groepen uitgesloten en gestigmatiseerd worden. Dit is ook bevorderend voor de polarisatie tussen de samenleving en de genoemde groeperingen (wij-zij denken). Daardoor lijkt het alsof de neo- nazistische groepen en de jihadistische salafisten zich volledig richten op de eigen subcultuur en de normen en waarden binnen deze groepen.

Een derde kenmerk is superioriteitsgevoelens en wantrouwen tegenover de overheid. In hun inhoudelijke kritiek zijn beide bewegingen op te vatten als tegenbewegingen, die zich afzetten tegen het in Nederland breed gedragen progressieve, tolerante gedachtegoed. Beide bewegingen vormen geen eenheid, maar zijn verdeeld in stromingen. De meest radicale vormen betreffen neonazistische en jihadistisch-salafistische stromingen. Deze kenmerken zich beide doordat ze gewelddadige actie legitiem achten om hun doelen te realiseren.

Een vierde kenmerk is de organisatievorm. Beide bewegingen vertonen overeenkomsten op het gebied van organisatiegraad (laag), zijn vaak besloten en veelal zonder formele (gekozen) leider. Het internet speelt een zeer grote rol in beide bewegingen. Er is echter een duidelijk verschil in bereik: de salafistische websites trekken een breder publiek dan de extreem-rechtse webfora. Activiteiten en extreme gedragingen van beide bewegingen verschillen in sterke mate. Er is een kleine overlap: beide gaan zich te buiten aan haatzaaiende en discriminerende uitlatingen, onder meer op webfora. Gewelddadigheid is met name een kenmerk van neonazistische jongerennetwerken. Veel minder zicht is er op de extreme gedragingen van jihadistische salafisten, uitgezonderd de meest ernstige: (voorbereidingen voor) extremistische acties, zoals aanslagen.

Meer weten over extreemrechtse radicalisering en islamitische radicalisering? Volg dan de unieke e-learning: Alles wat je moet weten over radicalisering’, van 360Diversiteit.

Voor meer informatie kijk op www.360diversiteit.nl